Bik Van der Pol – Don’t Fence Me In

1 september 2020 — 1 juli 2021

Kunstenaars: Bik Van der Pol

Curator, onderzoek, coördinatie en realisatie: TAAK (Theo Tegelaers, Marlies van Hak, Charlotte Bijl) in opdracht van Public Art Amsterdam

Overige partners: Stadscuratorium Amsterdam, De Nederlandsche Bank


“…a new economic order that claims human experience as free raw material for hidden commercial practices of extraction, prediction, and sales.”

Shoshana Zuboff in/over The Age of Surveillance Capitalism (2019)

Kunstenaars Bik Van der Pol ontwikkelen in samenwerking met TAAK en de vereniging Public Art Amsterdam het artistiek onderzoek Don’t Fence Me In. Hun werk reageert op het verdwijnen van een kunstwerk van Peter Struycken bij De Nederlandsche Bank (DNB) in Amsterdam, dat moet wijken voor een meer transparante uitstraling van het gebouw. Het hekwerk waarop het kunstwerk is aangebracht zou overbodig worden, vanwege de verhuizing van de bankbiljetten en goudvoorraad van DNB naar Zeist.

Na de succesvolle pilot Pay Attention Please! in 2018 heeft de vereniging Public Art Amsterdam aan TAAK gevraagd om als trekker op te treden van aankomende projecten, waaronder Don’t Fence Me In. Het huidige programma vestigt de aandacht op vragen rondom de toenemende eis naar zichtbaarheid en transparantie, die niet alleen het publieke domein maar ook de privésfeer steeds meer bepaalt. In 1990 riep de Frans-Antilliaanse schrijver, poëet en literair criticus Édouard Glissant op tot het recht op opacity. Het recht op opacity is het recht om niet volledig kenbaar te hoeven zijn – en refereert daarmee bijvoorbeeld ook aan het hedendaagse vraagstukken van public surveillance en dataverzameling.

Bik Van der Pol ontwikkelt Don’t Fence Me In met steun van het Mondriaan Fonds. Het verwijderen van het hekwerk bij DNB legt het dilemma van ont- en verhulling goed bloot. Van instituties wordt transparantie en openheid verwacht, dus ook van DNB als toezichthouder op andere financiële instellingen en de monetaire waarde. Het werk van Peter Struycken bevroeg die transparantie. Vragen die Bik Van der Pol nu in het onderzoek stelt zijn: Waarom wil de bank meer ‘transparant’ zijn? Wat is de strategie van transparantie, en waarom? Wat is kapitaal en wat is waarde? Goud, of de algoritmes die het economisch verkeer bepalen, online data, onzichtbare en zichtbare transfers, transacties en transport?

Bik Van der Pol stelt voor om het verdwenen hek virtueel in kaart te brengen, door met behulp van de locatie-app what3words een serie performances te ontwikkelen, beginnend bij het herbestemde kantoor van DNB maar uitspreidend over de stad. Het script voor deze performances wordt ontwikkeld met verschillende groepen uit Amsterdam. Het roept op tot maatschappelijke betrokkenheid en dialoog, en stelt de vraag hoe – en aan wat of wat niet – zichtbaarheid wordt verleend in de openbare ruimte. De performances zullen bij uitvoering worden opgenomen. Publicatie van de video’s maar ook een boek of poster met het script en een essay worden onderdeel van het werk. Deze werkwijze van meervoudig publiceren is kenmerkend voor de artistieke praktijk van Bik Van der Pol.

Bik Van der Pol creëert locatie-specifieke situaties, voorwaarden voor ontmoetingen en collectieve processen die gestoeld zijn op gelijkwaardige uitwisseling tussen diverse publieken. Lees meer over de kunstenaars.

Don't Fence Me In is mede mogelijk gemaakt door Mondriaan Fonds.